Blog

Wat is hormoonzalf?

Hormoonzalf, ook wel corticosteroïdzalf genoemd, is een veelgebruikt medicijn voor de behandeling van verschillende huidaandoeningen. De corticosteroïd in de zalf lijkt op het lichaamseigen hormoon cortisol.

Wat is cortisol?

Cortisol is een hormoon dat in de bijnier gemaakt wordt, in het deel dat de bijnierschors genoemd wordt. Het speelt een belangrijke rol in het reguleren van verschillende lichaamsfuncties, waaronder het immuunsysteem, de stofwisseling, de bloeddruk en de reactie op stress. Hormoonzalven bootsen deze natuurlijke hormonen na en verminderen de immuunrespons van het lichaam.

Hoe werken hormoonzalven?

Externe of interne factoren kunnen een ontstekingsreactie in het lichaam oproepen. Het lichaam produceert ontstekingsstoffen die invloed kunnen hebben op de huid. Dit resulteert in een rode, gezwollen of jeukerige huid. Hormoonzalven werken door de ontstekingsreactie van het lichaam te verminderen. De synthetische corticosteroïden in de zalven onderdrukken de ontstekingsstoffen en verminderen zo de symptomen van huidaandoeningen.

Waarvoor worden hormoonzalven gebruikt?

Hormoonzalven worden gebruikt voor de behandeling van verschillende huidaandoeningen, zoals eczeem, psoriasis en dermatitis. Deze aandoeningen zijn vaak het gevolg van een overactief immuunsysteem, waardoor ontstekingsstoffen worden geproduceerd en de huid geïrriteerd raakt.

Verschil in sterkte

Hormoonzalven zijn verkrijgbaar in verschillende sterktes. Ze worden ingedeeld in vier verschillende klassen; waarbij zalven uit ‘klasse vier’ de sterkste werking hebben.  Mildere hormoonzalven worden vaak gebruikt voor lichte huidirritaties, sterkere hormoonzalven worden gebruikt voor meer ernstige en hardnekkige huidaandoeningen. De meest voorkomende hormoonzalven zijn hydrocortison en betamethason. > Lees meer over hormoonzalfsoorten

Behandeling met prednison

Als hormoonzalven niet voldoende helpen bij de behandeling van een huidaandoening, kan een arts ervoor kiezen om prednison voor te schrijven. Een stootkuur met prednison, ook een synthetisch corticosteroïd, is een kortdurende behandeling om de ontstekingsreactie te onderdrukken. Deze prednisonkuren worden ingezet om het leven voor even weer draaglijk te maken. Prednison geneest de aandoening niet, maar onderdrukt de ziekteverschijnselen, zodat de huid zich makkelijker kan herstellen. Na deze behandeling kunnen de huidklachten ook heftiger terugkomen.

Wat zijn de bijwerkingen van hormoonzalven?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn dunner worden van de huid, verhoogde gevoeligheid voor zonlicht, striae, acne en bloeduitstortingen. Het gebruik van hormoonzalven kan ook leiden tot een grote afhankelijkheid van de medicatie, waarbij de symptomen terugkeren zodra de behandeling wordt stopgezet. Op dit platform spreken wij over ‘topical steroid addiction’ afgekort TSA. Hierbij ervaart de gebruiker geen vermindering van de huidklachten door de inzet van hormoonzalven, maar neemt de huiduitslag enkel toe. > Lees meer over de bijwerkingen

Lichamelijke afhankelijkheid

Wanneer het lichaam steeds meer synthetische corticosteroïden nodig heeft om de klachten te onderdrukken, kan er een lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Het voelt alsof het lichaam verslaafd is geraakt aan de medicatie. Er is een zwaardere medicatie nodig om de klachten te onderdrukken en tegelijkertijd nemen de mate van klachten steeds meer toe. Door geheel te stoppen met deze synthetische corticosteroïden, ook wel topical steroid withdrawal (TSW) genoemd, hoopt men te ontsnappen aan deze neerwaartse spiraal. > Alles over TSW